|
Thá»±c tế, dù Ä‘ã tăng giá nhưng chỉ má»™t số nhà sản xuất có lãi nhá» chá»§ động được má»™t phần nguyên liệu, trong khi số Ä‘ông hòa vốn hoặc lá»— chút ít, có má»™t số cÆ¡ sở phải tạm ngừng sản xuất.
Phóng viên Báo Công Thương phá»ng vấn ông VÅ© Ngá»c Bảo, Tổng Thư ký Hiệp há»™i giấy và Bá»™t giấy Việt Nam vá» vấn đỠnày.
Thưa ông, thá»i gian qua, giá bán giấy sản xuất ná»™i địa tăng khá nhanh, có loại tăng giá tá»›i 35%. Ông có ý kiến gì vá» vấn đỠnày?
- Có rất nhiá»u nguyên nhân dẫn đến việc tăng giá, trong khi các doanh nghiệp sản xuất giấy Việt Nam còn phụ thuá»™c chá»§ yếu vào nguyên liệu nháºp khẩu thì giá nguyên liệu tăng khá mạnh (giá bá»™t giấy tăng 1,5 lần, giấy Ä‘ã qua sá» dụng tăng 6 lần so vá»›i cùng kỳ năm trước) vá»›i mức tăng bình quân khoảng 6%/tháng (tính từ tháng 4/2009 đến nay). Äến thá»i Ä‘iểm hiện tại Ä‘ã lên tá»›i 900 USD /tấn. Thá»±c tế, giá bán giấy không chỉ tăng ở Việt Nam mà ở khắp Châu Á (trừ Nháºt Bản). Dá»± báo, thá»i gian tá»›i, giá nguyên liệu sẽ tiếp tục tăng cùng vá»›i các váºt tư khác (hóa chất, năng lượng, phụ tùng). Äó là chưa kể tình trạng khách hàng chiếm dụng vốn cá»§a doanh nghiệp khá nhiá»u, chi phí lao động tăng thêm do từ 1/5/2010 áp dụng lương cÆ¡ bản má»›i. Tỉ giá đồng Ä‘ô la tăng cÅ©ng làm tăng chi phí sản xuất vì các doanh nghiệp phải nháºp khẩu không chỉ nguyên liệu mà còn nháºp khẩu hầu hết váºt tư (hóa chất, phụ tùng thay thế, chăn, lưới…). Tình trạng cắt Ä‘iện luân phiên thá»i gian gần Ä‘ây cÅ©ng làm sản lượng giảm 10-15% và tăng chi phí khi đưa dây chuyá»n sản xuất hoạt động trở lại. Theo tính toán, so vá»›i đầu năm 2010, chi phí sản xuất giấy tăng từ 20-45% tùy từng chá»§ng loại giấy. Tuy nhiên, giá bán sản phẩm hiện nay má»›i tăng từ 14-35% và vẫn thấp hÆ¡n giá bán giấy nháºp khẩu từ 700.000 – 1.000.000 đồng/tấn. Thá»±c tế, dù Ä‘ã tăng giá nhưng chỉ má»™t số nhà sản xuất có lãi nhá» chá»§ động được má»™t phần nguyên liệu, trong khi số Ä‘ông hòa vốn hoặc lá»— chút ít và có má»™t số cÆ¡ sở phải tạm ngừng sản xuất.Vá» lâu dài, các doanh nghiệp cần tính Ä‘úng, đủ má»i chi phí để đảm bảo sản xuất có hiệu quả, có khả năng tích lÅ©y để tái đầu tư.
Theo ông Ä‘âu là giải pháp hạn chế việc tăng giá giấy?
- Giải pháp hữu hiệu nhất là giảm lá»— cho doanh nghiệp qua chính sách thu gom tái chế giấy Ä‘ã qua sá» dụng. Dá»± báo, năm 2010, cả nước sẽ sá» dụng 2,46 triệu tấn giấy, trong Ä‘ó giấy sản xuất trong nước đạt 1,555 triệu tấn, lượng giấy còn lại được nháºp khẩu từ nhiá»u nước lên tá»›i 1,0401 triệu tấn. Äể có lượng sản phẩm này, ngành giấy sẽ sá» dụng 1,35 triệu tấn giấy loại làm nguyên liệu sản xuất giấy làm bao bì, giấy in báo, tissue… Hiện nay, thuế nháºp khẩu giấy Ä‘ã qua sá» dụng là 0%, vì váºy khi nháºp khẩu giấy loại, ngưá»i nháºp khẩu chỉ phải ná»™p thuế GTGT. Trong khi Ä‘ó có tá»›i 59% được thu gom trong nước (khoảng 800.000 tấn). Nếu lượng giấy này không được tái chế thì chi phí để chôn lấp sẽ lên tá»›i 240 tỉ đồng. Như váºy, chỉ riêng việc tái chế giấy loại, năm 2010 các doanh nghiệp sẽ tiết kiệm cho Nhà nước 240 tỉ đồng. Tuy nhiên, năm 2010, các doanh nghiệp tái chế giấy phải ná»™p thuế GTGT là 520 tỉ đồng. Nếu các doanh nghiệp tái chế giấy được nhà nước hoàn lại chi phí chôn lấp (240 tỉ đồng) như ở má»™t số nước trong khu vá»±c thì tiá»n thuế GTGT trên thá»±c tế sẽ chỉ còn 280 tỉ đồng, tức 53,84% cá»§a 520 tỉ (tương ứng vá»›i mức thuế GTGT 5% đối vá»›i giấy được làm từ giấy Ä‘ã qua sá» dụng). Theo quy định, nếu sản xuất từ giấy loại thu gom trong nước sẽ được khấu trừ GTGT vá»›i Ä‘iá»u kiện phải có hóa đơn GTGT. Trưá»ng hợp ngưá»i bán không có hóa đơn GTGT, để được cÆ¡ quan thuế công nháºn chi phí mua giấy, doanh nghiệp thu mua phải Ä‘óng há»™ 3% thuế thu nháºp cho ngưá»i bán lẻ và ná»™p thuế giá trị gia tăng. Äây là vấn đỠrất bất cáºp vì hầu hết những ngưá»i thu gom giấy loại là đội ngÅ© “đồng nát” thì làm sao há» có được hóa đơn GTGT giao cho ngưá»i mua.
Vì váºy má»›i có tình trạng, nếu dùng giấy loại thu gom ná»™i địa để tái sản xuất giấy thì sẽ phải chịu thuế GTGT là 860.000 đồng/tấn giấy sản phẩm, còn nếu nháºp khẩu giấy loại vá» sản xuất thì chỉ phải chịu thuế GTGT 400.000 đồng/tấn sản phẩm. Vì váºy, các công ty lá»›n Ä‘á»u dùng giấy Ä‘ã qua sá» dụng nháºp khẩu là chính. Äó cÅ©ng là lý do tỉ lệ nháºp khẩu giấy Ä‘ã qua sá» dụng ngày càng tăng. Trong khi Ä‘ó, các công ty nhá», ít vốn, lượng dùng không lá»›n nên phải dùng hoàn toàn giấy thu gom trong nước để sản xuất và phải chịu mức thuế gấp Ä‘ôi công ty lá»›n cho má»™t đơn vị sản phẩm bán ra, thế là Ä‘ã khó lại càng khó thêm. HÆ¡n nữa, việc giấy loại được nháºp khẩu nhiá»u cÅ©ng là má»™t trong những yếu tố góp phần tăng tá»· trá»ng nháºp siêu.
Theo ông, ngành giấy có thể hạn chế nháºp khẩu từ chính sách thuế?
- Theo dá»± báo, giá trị nháºp khẩu cho nhu cầu tiêu dùng giấy và sản xuất giấy cá»§a Việt Nam năm 2010 là 1,6 tỉ USD. Trong Ä‘ó, sản xuất giấy trong nước má»›i đạt 54%, nháºp khẩu giấy chiếm 46%. Tỉ trá»ng giấy sản xuất trong nước má»—i năm má»™t thấp hÆ¡n là má»™t tín hiệu Ä‘áng báo động, trong khi Việt Nam có đủ tài nguyên, nhân lá»±c phát triển sản xuất giấy. Nếu được quan tâm Ä‘úng mức thì lượng giấy thu gom để tái sản xuất giấy không phải chỉ ở mức 32% trong năm 2010, bởi vì ở các nước trong khu vá»±c tỉ lệ này là 60-65%. Nói cách khác, nếu đẩy mạnh được sản xuất bá»™t giấy và giấy trong nước, thu gom được nhiá»u giấy loại hÆ¡n thì năm 2010, Việt Nam chỉ cần gần 1,1 tỉ USD cho nhu cầu tiêu dùng giấy, giảm trên 0,5 tỉ USD.
Giải pháp căn bản và lâu dài là Nhà nước cần có chính sách phát triển nguyên liệu giấy (gá»—), phát triển sản xuất giấy và bá»™t giấy, chính sách thu gom, cung ứng và tái chế giấy Ä‘ã qua sá» dụng. Nói cách khác, doanh nghiệp không xin Nhà nước vốn mà chỉ xin chính sách hợp lý và thá»a Ä‘áng để phát triển kinh tế, xây dá»±ng đất nước. Trước mắt đỠnghị Nhà nước coi chuá»—i thu gom giấy Ä‘ã qua sá» dụng; phân loại, Ä‘óng bánh, phân phối giấy thu gom; tái chế giấy là loại hình kinh doanh và tiêu dùng không chịu thuế.
Xin cảm Æ¡n ông!
Ngá»c Loan (thá»±c hiện)
|