Thá»�i gian qua, biến Ä‘á»™ng vá»� giá nguyên liệu trong nÆ°á»›c và nhập khẩu khiến giá giấy trong nÆ°á»›c tăng. Ngay từ đầu tháng 4, Công ty Cổ phần Tập Ä‘oàn Tân Mai Ä‘iá»�u chỉnh tăng giá giấy in, giấy viết và giấy in báo thêm khoảng 13% đến 18% so vá»›i đầu năm; Tổng công ty Giấy Việt Nam Ä‘ã tăng giá các mặt hàng giấy thêm 7%. Cụ thể, giá giấy in, viết dạng cuá»™n Ä‘ã đạt mức 16,8 triệu đồng đến 17,4 triệu đồng/tấn.

Lý giải vấn Ä‘á»� này, ông VÅ© Ngá»�c Bảo, Tổng thÆ° ký Hiệp há»™i Giấy và Bá»™t giấy Việt Nam (VPPA) cho biết, trong thá»�i gian qua, giá bá»™t giấy nguyên liệu Ä‘ang ở mức cao ká»· lục. Hiện giá bá»™t giấy sợi dài ở mức trên $900/tấn; giá bá»™t giấy sợi ngắn khoảng $850/tấn (tăng khoảng 40%); giá giấy loại vào khoảng $270/tấn (tăng gấp 2 lần) và rất khó mua trên thị trÆ°á»�ng. Giá giấy Ä‘ã qua sá»­ dụng (giấy loại) thu mua trong nÆ°á»›c cÅ©ng tăng từ 3 triệu đồng/tấn lên 3,7 triệu đồng/tấn.

Bên cạnh sức ép, vá»›i giá bá»™t giấy nguyên liệu Ä‘ang ở mức cao, ngành sản xuất giấy có đặc trÆ°ng sá»­ dụng nhiá»�u nÆ°á»›c, Ä‘iện nên cÅ©ng chịu tác Ä‘á»™ng mạnh của việc tăng giá của hai mặt hàng này. Cụ thể nhÆ°: giá Ä‘iện, nÆ°á»›c tăng trung bình 7%, giá thành Ä‘Æ¡n vị sản phẩm giấy của má»™t công ty cÅ©ng sẽ tăng thêm gần 1%. Con số này tính toán trên từng Ä‘Æ¡n vị sản phẩm là nhá»� nhÆ°ng vá»›i chi phí sản xuất của toàn công ty sẽ rất lá»›n, lên tá»›i tiá»�n tỉ. Bên cạnh Ä‘ó là mức lãi suất cho vay của các ngân hàng thÆ°Æ¡ng mại hiện nay, không phải doanh nghiệp (DN) nào cÅ©ng có khả năng trả lãi hàng tháng. Trong khi Ä‘ó, lãi suất biến Ä‘á»™ng theo chiá»�u hÆ°á»›ng tăng, 70% nguồn vốn lÆ°u Ä‘á»™ng của các DN chủ yếu phải vay ngân hàng...

TrÆ°á»›c tình thế này, các doanh nghiệp Ä‘á»�u cho rằng, việc tăng giá sản phẩm là việc cá»±c chẳng Ä‘ã dù Ä‘ã chấp nhận giảm lợi nhuận và tiết kiệm tối Ä‘a chi phí sản xuất.
Theo VPPA, dù giá giấy Ä‘ang trên Ä‘à tăng cao nhÆ°ng nguồn cung trong nÆ°á»›c lại Ä‘ang bị hạn chế do Nhà máy Giấy Bãi Bằng của Tổng công ty Giấy Việt Nam (là nguồn cung chủ yếu) Ä‘ang trong giai Ä‘oạn bảo trì, bảo dưỡng hàng năm. Còn vá»›i các nhà máy có công suất vừa và nhá»� thì Ä‘ang gặp khó khăn vá»� nguồn bá»™t nên lượng sản xuất đầu ra cÅ©ng bị hạn chế. Vì vậy, tổng lượng sản xuất giấy trong năm 2010 được dá»± báo sẽ tiếp tục giảm và nhÆ° vậy nguồn cung sẽ thấp hÆ¡n cầu nên cÅ©ng sẽ góp phần làm cho giá tiếp tục tăng cao trong thá»�i gian tá»›i.

Tuy nhiên, theo ông VÅ© Ngá»�c Bảo,  ở Việt Nam, giấy Ä‘ã qua sá»­ dụng hiện là nguyên liệu chính để sản xuất, chiếm tá»›i 70% tổng số nguyên liệu Ä‘Æ°a vào sá»­ dụng để sản xuất giấy. Ä�iá»�u này cho thấy, giấy Ä‘ã qua sá»­ dụng là nguyên liệu chính và quan trá»�ng hÆ¡n cả bá»™t giấy được sản xuất từ gá»—. Song, hiện ở nÆ°á»›c ta, tỉ lệ thu gom và tận dụng nguồn nguyên liệu này còn rất hạn chế, lượng giấy loại thu gom để tái sản xuất giấy má»›i chỉ đạt 32%, thấp nhất trong khu vá»±c, vá»›i tỉ lệ là 60-65%. HÆ¡n nữa, má»™t nghịch lý Ä‘ang xảy ra trong chính sách thuế áp dụng cho mặt hàng giấy loại hiện nay là 0%, vì vậy khi nhập làm nguyên liệu sản xuất, doanh nghiệp chỉ phải ná»™p thuế giá trị gia tăng. Còn vá»›i doanh nghiệp mua giấy loại thu gom trong nÆ°á»›c, nếu ngÆ°á»�i bán có hóa Ä‘Æ¡n VAT, để được cÆ¡ quan thuế công nhận chi phí mua giấy, doanh nghiệp thu mua phải Ä‘óng há»™ 3% thuế thu nhập cho ngÆ°á»�i bán lẻ và ná»™p thuế giá trị gia tăng.

NhÆ° vậy, trên thá»±c tế, nếu sá»­ dụng giấy loại thu gom ná»™i địa, doanh nghiệp phải ná»™p thuế VAT trên 800.000 đồng/tấn. Nếu dùng giấy loại nhập khẩu để sản xuất giấy, thuế VAT chỉ còn khoảng 202.000 đồng/tấn. Theo tính toán của VPPA, hiện nay, ngành giấy Ä‘ang phải nhập siêu khoảng $1,5 tỉ. Nếu Nhà nÆ°á»›c Ä‘iá»�u chỉnh chính sách thuế phù hợp hÆ¡n cho các DN sản xuất giấy, không những có thể tiết kiệm được má»™t lượng lá»›n giấy loại thu gom vá»›i giá rẻ mà còn góp phần giảm tỉ lệ nhập siêu, giúp Ä‘em lại sá»± công bằng cho các DN ngành giấy, vừa giúp giá giấy ở mức hợp lý hÆ¡n.

Giá trị SXCN của Tổng công ty Giấy Việt Nam 4 tháng đầu năm Æ°á»›c thá»±c hiện 876 tỉ đồng, tăng trên 20% so vá»›i cùng kỳ năm trÆ°á»›c; doanh thu Æ°á»›c đạt 1.359 tỉ đồng, tăng 15.3%. Sản xuất chủ yếu giấy các loại Æ°á»›c đạt 77.000 tấn, tăng 26%. Trong khi Ä‘ó giấy in viết các loại dá»± kiến đạt 47.000 tấn, tăng 12,3%, giấy in báo dá»± kiến đạt 11,5.000 tấn, tăng 23,8%.

Trần Thúy Hằng

Kinh tế Việt Nam và Thế giá»›i Số 3422 (576), 9/5/2010
Thông tấn xã Việt Nam